Comayagua koffie: de Hondurese regio die stilletjes heel goed werd
Honduras is inmiddels de vierde arabicaproducent ter wereld. Het land verbouwt ongeveer evenveel koffie als Ethiopië, vanaf een oppervlakte die een tiende zo groot is. Vrijwel niemand buiten de handel weet dit, wat een vreemd gat is in de collectieve koffiekennis en de moeite waard om te dichten.
Comayagua is een van de zes koffieregio's die IHCAFE, het Hondurese koffie-instituut, heeft vastgelegd, en het ligt precies in het midden van het land.
Waar Comayagua ligt
De regio dankt zijn naam aan de Comayagua-vallei en het departement eromheen, in centraal Honduras tussen Tegucigalpa en San Pedro Sula. Koffie groeit op de hellingen die uit die vallei omhoog lopen, vooral langs het Montecillos-gebergte, tussen 1.000 en 1.500 meter.
De stad Comayagua was tot 1880 de hoofdstad van Honduras, wat verklaart waarom een plek waar de meeste koffiedrinkers nog nooit van hebben gehoord zo'n indrukwekkend koloniaal centrum heeft.
Het Hondurese graderingssysteem lezen
Op Hondurese zakken staan hoogtecodes, en zodra je ze kent zijn ze echt bruikbaar.
SHG, Strictly High Grown, betekent 1.350 meter en hoger. Daar zit het goede spul.
HG, High Grown, dekt 1.200 tot 1.350 meter.
Central Standard is onder de 1.200 meter.
Vaak zie je er ook EP achter staan, wat European Preparation betekent: de koffie is zo gesorteerd dat er niet meer dan ongeveer vier defecten per 1.000 bonen in zitten. SHG EP op een Hondurese zak is dus kort voor "hoog gegroeid en netjes gesorteerd".
De beste lots uit Comayagua zitten comfortabel in het SHG-gebied.
De variëteitenmix is een klein geschiedenislesje
Comayagua verbouwt een ongewoon brede reeks: Catuaí, Caturra, Pacas, Villa Sarchí en Typica naast IHCAFE-90, Lempira en Parainema.
De eerste groep is de klassieke Midden-Amerikaanse set, vooral afstammelingen van Bourbon en Typica, geselecteerd op smaak. De tweede groep vertelt wat dit land heeft doorgemaakt. IHCAFE-90, Lempira en Parainema zijn allemaal gekweekt of aangenomen vanwege hun weerstand tegen koffieroest, de schimmelziekte die vanaf 2012 door Midden-Amerika raasde en een verwoestend deel van de oogst wegvaagde.
Een regio die klappen heeft gehad
De Hondurese koffiegeschiedenis is geen nette stijgende lijn. Orkaan Mitch vernietigde in 1998 zo'n 70 tot 80% van de landbouw van het land. In 2012 sloeg koffieroest hard toe. Elk van de twee had de industrie kunnen beëindigen.
In plaats daarvan werd de sector opgebouwd, en wel door beter te worden in plaats van groter. Overheidsinvesteringen gingen naar natte verwerking, traceerbaarheid en technische ondersteuning via IHCAFE. De productie klom van zo'n 3,6 miljoen zakken in 2009 naar ruim 6 miljoen nu.
Eén detail zegt veel. De gemiddelde leeftijd van een Hondurese koffieboer daalt, richting de 46, terwijl hij vrijwel overal elders in Midden-Amerika stijgt. Jonge mensen kiezen ervoor om in de koffie te blijven. Duidelijker signaal dat de economie klopt bestaat bijna niet.
Ruim 100.000 gezinnen verbouwen koffie in Honduras, en ongeveer 95% daarvan boert op minder dan twee hectare.
Hoe het smaakt
Comayagua is de vriendelijke. Zoet en citrusachtig, met heldere zuren op een romig, rijk body. Sinaasappel en karamel over melkchocolade dekt het aardig. Minder wild dan een Ethiopiër, minder scherp dan een Keniaan, levendiger dan een Braziliaan.
Het is een uitstekende alledaagse koffie en een ideale instapregio als je iemand van supermarktkoffie naar specialty wil bewegen zonder ze te laten schrikken.
