Huila koffie: het meest gelauwerde departement van Colombia
Volg je de uitslagen van Cup of Excellence, dan is het je opgevallen dat Huila veel wint. Niet af en toe. Constant. Ongeveer 18% van de Colombiaanse koffie komt uit dit ene departement in het zuiden van het land, en een wanstaltig groot deel van de nationale competitiewinnaars komt er ook vandaan.
Daar is een reden voor, en die is interessanter dan "goede grond".
De geografie doet het halve werk
Huila ligt waar de Centrale en Oostelijke Andesketen samenkomen rond de bovenloop van de Magdalena-vallei. Die samenkomst zorgt voor een buitengewoon aantal verschillende microklimaten in een relatief klein gebied, allemaal op koffievriendelijke hoogte tussen 1.200 en 1.800 meter, allemaal op vulkanische grond die echt rijk is aan stikstof.
In 35 van de 37 gemeenten van Huila groeit koffie. De vier zones die je het vaakst tegenkomt smaken elk anders. Pitalito in het zuiden is de hoogste en koelste, en daar komt veel van de prijswinnende koffie vandaan. Garzón en La Plata zitten ertussenin. Neiva, de hoofdstad van het departement, is de warmste.
Hele kleine boerderijen, hele goede producenten
De gemiddelde koffieboerderij in Huila is ongeveer 1,5 hectare. Het totale beplante areaal ligt rond 155.000 hectare, dus je hebt het over tienduizenden individuele producenten.
En nu het deel dat er echt toe doet. In de meeste origines leveren kleine boeren hun kersen bij een centraal wasstation en verliezen ze daarbij hun individuele identiteit. In Colombia, en zeker in Huila, heeft vrijwel elke producent zijn eigen kleine natte verwerking op de boerderij. Ze pulpen zelf, fermenteren zelf, wassen zelf en drogen zelf, meestal onder een parabolische tunnel die eruitziet als een kleine kas en het perkament beschermt tegen de frequente regen.
Precies daarom biedt Huila zo'n absurde diversiteit op lotniveau. Elke boerderij neemt zijn eigen beslissingen over fermentatietijd en droogmethode, dus elke boerderij heeft zijn eigen handtekening. Het verklaart ook waarom de regio zoveel competitielots levert: de producent heeft de hele kwaliteitsketen in handen.
De variëteiten
Caturra, Castillo, Colombia en Typica doen het meeste volume. Castillo en Colombia zijn allebei roestresistente variëteiten ontwikkeld door Cenicafé, het Colombiaanse koffieonderzoekscentrum, en ze zijn een groot deel van hoe het land de roestjaren heeft doorstaan. Kwaliteitsgerichte producenten telen daarnaast Bourbon, Tabi en steeds vaker Geisha, die in Huila oprecht spectaculaire hoogtes en oprecht spectaculaire prijzen kan bereiken.
Beschermde oorsprong, en twee oogsten per jaar
Huila kreeg in 2013 een beschermde oorsprongsbenaming, hetzelfde juridische kader dat regionale eten en drinken in Europa beschermt. Het betekent dat de naam op de zak een gecontroleerde claim is en geen marketingversiersel.
Het andere structurele voordeel van Colombia is dat er twee keer per jaar wordt geoogst. De hoofdoogst valt ongeveer tussen september en december, een tweede en kleinere rond april tot juni, met exacte timing afhankelijk van hoogte en zone. In de praktijk betekent dat verse Colombiaanse koffie twee keer per jaar Europa bereikt in plaats van één keer, waardoor het gat tussen oogst en kop kleiner is dan bij de meeste origines.
Hoe het smaakt
Gebalanceerd, en dat woord doet hier echt werk in plaats van dat het om de hete brij heen draait. Huila geeft je meestal sprankelende citruszuren, een medium body en duidelijke zoetheid, met karamel, rood fruit en steenfruit die regelmatig langskomen. Helder zonder zuur te worden, zoet zonder zwaar te worden.
Het werkt overal: filter, espresso, melkkoffie, cold brew. Zou je één origine moeten kiezen die permanent op je plank staat zonder dat je hem beu wordt, dan is Huila een goed verdedigbaar antwoord.
